Ceyda Cecan Karakuş
Uzman Klinik Psikolog

0 - 6 Yaş Gelişim Süreci

Çocuklarınız varsa  tıkandığınız ve çaresiz hissettiğiniz anlar  olabilir. Bu normal bir durumdur ancak bu durum içinden çıkamadığınız bir rutin halini aldıysa burada biraz durup düşünmek gerekir;

  • Çocuğunuzla sürekli inatlaşıp bir güç savaşına giriyorsanız,
  • Aile düzeniniz ve yaşayışınızı çocuğunuz şekillendiriyorsa,
  • Belirgin net kurallarınız yok ise,
  • Anne baba ortak hareket edemiyorsa...

Bu maddelerden birkaçını yaşıyorsanız, bu durum bir problem yaşadığınızı gösterebilir. Önemli olan çocuğunuzun gelişimsel dönem ve özelliklerini tanıyıp ona göre davranabilmektir. Örneğin, Özerklik döneminde olan bir çocuğa  katı kurallar koymak hiçbir işe yaramayacağı gibi olumsuz sonuçlar doğuracaktır. Ya da Çocuğun sosyal kuralları ve sınırları öğrenmesi gerekken bir dönemde kurallardan yoksun kalması da çok yanlış olacaktır. Önemli olan çocuğunuza doğru zamanda doğru yaklaşımı gösterebilmenizdir. Aşağıda genel hatlarıyla çocukların gelişim dönemlerini ve ihtiyaçlarını anlatacağım.

0-18 Ay

Temel güven Dönemidir.Anne bebek arasındaki ilişki çok önemlidir.Anne ve bebek birbirini ne kadar anlayabiliyor? Bebeğin karnının aç olduğunu ya da altının kirli olduğunu anne anlayabiliyor mu? Genelde bir kaç aylıkken anneler, bebeklerinin neden ağladığını anlayıp ihtiyaçlarını giderebildikleri gibi bazı anneler bunu anlayamayabilirler.Önemli olan anne bebek iletişiminin doğru olarak sağlanabilmesidir. İlk iki ay bebeğin ihtiyaçlarının hemen giderilmesi güven duygusu için çok önemlidir. Ancak 3. ve 4. aydan sonra bebeğin ihtiyaçlarını kısa bir süre beklettikten sonra karşılamak daha sağlıklı olacaktır. Bebek bunla baş edebilmeli ve ihtiyaçlarının farkında olabilmelidir.

Bebeğin ilk 2 senesi oldukça zorlayıcı geçebilir, özellikle uyku saatleri...Bunu sorunu gidermeniz için gece bebeğinizin altını değiştirmeyip sabahı beklemeniz yararlı olacaktır. “Sabah olunca aydınlık olur ve alt temizlenir”, “Uyku zamanı karanlıktır ve uyunur”, gibi kavramları bebeğinizde yerleştirmeniz gerekir. Bu yüzden gündüz uykularında da ortam loş ve sessiz  olmalıdır. Böylelikle bir süre sonra uyku düzenini kazandırabilirsiniz.

Anne ile bebeğin ilişkisi bebeğin ileriki yaşlarındaki ilişkilerine referans oluşturacağını unutmamalısınız. özellikle annenin kaygılı ve sinirli üzüntülü halleri bebeğin güvenli bağlanmasını ya da bağlanamamasını etkiler.Mutsuz  ve bebeğin ihtiyaçlarını anlayamayan bir anne, bebeğinin  duygusal olarak eksik ve güvensiz olmasına sebep olabilir.

2-3 yaş

Bu yaş çocukları artık yürüyüp konuşmaya başlamıştır ve özerk olma ihtiyaçları vardır. “Ben dönemine girmişlerdir. Her şeyi kendileri yapmak isterler. Örneğin Mevsime uygunsuz bir kıyafeti seçmek ve giymekte ısrar etmek, (kışın yazlık bir elbise giymek istemesi gibi). “Hayır” dönemidir. Bu dönemde çok katı kurallar koyup onu disipline etmeye çalışmak yanlış olacaktır. Bu onun geçirmesi gereken bir dönemdir.Bu özerklik dönemi kural ve sınırlarla kısıtlanırsa ileride özgüven eksikliği yaşayabilirler.Bu dönemde hiç sınır konmadan her şeye evet denirse de, ilerde okul ve sosyal hayatta kural ve sınırlarla ilgili problem yaşayabilir. Önemli olan bu dönemde kriz anlarında inatlaşmak değil çocuğunuzun dikkati başka bir yöne çekmektir.Çünkü çocukla yapılan inadı kazanmak gibi bir durum söz konusu değildir ve hiç bir yararı yoktur. Bu dönem çocukları henüz paylaşmayı kavrayamazlar bu yüzden oyuncağını paylaşması için onu zorlamamalısınız. Bu yaştaki çocuklar için yuva uygun değildir. Paylaşamadıkları için arkadaşının elinden oyuncağı çekip almak ister, istediğini istediği zaman yapmak ister. Belli kurallar içinde vakit geçirmekte zorlanır. Ancak paralel oyun oynayabilirler. Birkaç çocuk aynı ortamda kendi oyuncaklarıyla oynarlar.Bunun için birebire öğretmenle yapılan oyun grupları uygun olabilir. Bu yaş dönemindeki çocuğunuzu yuvaya verip ona hazır olmadığı bir ayrılık kaygısı yaşatmak ve uyum sağlayamayacağı bir ortamda zorla kalmasını istemek çok yanlış olacaktır.

4-5 yaş

Bu yaş çocukları yeni bir dönemece girmiş olurlar. Zihin teorileri kurabilirler. Başkalarının bakış açısını hesaba katabilirler. Sembolik oyunlar oynayabilir, oyuncaklarını paylaşabilirler. Yuva için uygun bir dönemdir. Topluluk kurallarına uymayı öğrenebilirler. Artık kural ve sınırları öğrenebilirler. Bu dönemden itibaren evde kurallarınızı daha net koyup sınırlarını belirlemelisiniz. Kurallar kadar çocuğunuza verdiğiniz sevgi şefkatte önemlidir, bunun dengesi çok iyi kurulmalıdır. Çocuğunuz yuvaya başladığı dönemde ilk kez anne ve babadan ayrılma duygusunu yaşayacağı için ona biraz zaman vermeli ve ayrılık anksiyetesinin tamamlanmasını beklemelisiniz. Bu bir süreçtir ve zamanla çocuğunuz buna alışacaktır. Bu yaşaması gereken bir süreçtir, bu dönemde annenin çocuğun yanından ayrılması ve daha sonra tekrar onu almaya gelmesi , annenin kaybolmadığı, onu bırakıp gitmediği anlamında gelir ve bunu öğrenir.

Bu dönemlerde yalan da çok fazla görülür. Çocuk yalan söyleyerek annesini dener. Aklımdakileri acaba anlayabiliyor mu diye düşünür. Hayali arkadaş, hayalet, canavar da bu dönemde sıklıkla görülen durumlardır. Bunda çocuğun izlediği filmlerin etkisi olduğu gibi daha psikolojik nedenleri de olabilir. Çocuk anne ya da babaya olan öfke ve korkusunu bu şekilde, bir canavardan ya da hayaletten korkarak dışa vurur. Hayali arkadaşlar da bu dönemde normal karşılanabilecek bir durumdur. Çocuk hayali arkadaşına günlük hayatındaki suçluluğunu atfeder ve rahatlar. Örneğin evde bir şey kırılmışsa onu çocuğunuz yapmamıştır! “Ben yapmadım” onu hayali arkadaşı olan ali yapmıştır. Tekrar belirtmek isterim ki bu saydığım durumlar bu yaş dönemi içinde normal ve kabul edilebilirdir. İleriki yaşlarda devam ediyorsa bir uzmana danışmanız gerekir.

6 Yaş

Çocuğunuz artık anasınıfına başlamıştır , dikkat süresi uzamıştır. Bu yaş çocuklarında 20 dk. yerlerinde oturmaları beklenir, kural kavramı gelişir. Ona okuduğunuz hikayeyi sonrasında hatırlayabilmelidir. Kalem tutuşu düzgün olmalı, makası rahat kullanabilmelidir. Eşyalarının farkında olup onlara sahip çıkabilmelidir.

Aşırı koruyucu olup çocuğunuzun ayakkabısını bağlayıp, yemeğini yediriyor ona fırsat tanımıyorsanız çocuğunuzu kendinize bağımlı kılarsınız ve gelişmesine izin vermezsiniz. Bu durumda çocuğunuz bebeksi, çekingen ve içine kapanık kalacaktır. Ve bu onun sosyal hayatını ve okul hayatını olumsuz yönde etkileyecektir. Çocuğunuz sizin desteğinizi hissetmelidir ancak kendi gelişimi için ona fırsat vermelisiniz.

Ailenizle beraber mutlu anılar yaratmanız dileğiyle...

 


Bu yazı 3887 kez okunmuştur.

Yorumunuz 255 Karakterle Sınırlıdır.
E-Mailiniz yorum yapabilmek için gereklidir. Fakat görünmeyecek / yayınlanmayacaktır.
İsminiz
E-Mail
Yorumunuz



Yapılan Yorumlar







ASTROLOJİ
ANNE & ÇOCUK
Psikoloji
Eğitim
Bakım
YEMEK
BOŞ
MAGAZİN
YAŞAM
Gezi
AŞK ve İLİŞKİLER
EĞLENCE
SAĞLIKLI YAŞAM
Diyet
Spor
GÜZELLİK
© BenimYuvam  2002 -
Tüm Hakları Saklıdır.
Site içeriği izinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz / kullanılamaz.
BenimYuvam'a gönderilen ve yayınlanan yazıların telif hakları yazarların kendisine aittir.
BenimYuvam® yazar yazılarının içeriğinden sorumlu değildir.
Yasal Uyarı & Gizlilik
View My Stats